Dwars door Europa per trein (1)

Een bruiloft die een treinreis start

Een bruiloft van een Turkse vriend in Istanbul vormde de aanleiding. Ik wilde er graag bij zijn, ook omdat ik al een tijd niet meer in Istanbul was geweest, en ik dacht verder. Waarom niet langzaam terug naar Amsterdam? Met treinen. Of een bus waar nodig. Ik pakte de kaart van Europa erbij en maakte een lijst van plekken waar ik naar toe wilde. Dat waren er veel. Maar het beginpunt en het eindpunt stonden vast, ik had een Interrail en een maand om te reizen, dus hoefde ik alleen nog maar de punten te verbinden met een interessante route door veertien verschillende landen.

Drie jaar na mijn laatste bezoek is Istanbul veranderd. De winkelstraat Istiklal Caddesi is weliswaar nog altijd druk, maar waar zijn de toeristen? De recente bomaanslagen hebben een effectieve deuk geslagen in het toerisme naar Turkije. In mijn hotel, het Grand Hotel de Londres, een heerlijk adres in de wijk Beyoğlu, klaagt ook Talip, de receptionist. “We hebben nu nog maar 31% bezetting, hopelijk gaat het gauw weer beter.”

Als altijd in Istanbul is mijn eerste stop het Marmara Pera Hotel. Daar hebben ze een dakterras met het beste 360-gradenuitzicht over de stad. De Gouden Hoorn, de talloze minaretten en koepels, de boulevards waar het verkeer maar langzaam kan rijden. Maar ook de vele wolkenkrabbers in de verte, want de Turkse bouwwoede lijkt geen grenzen te kennen.  

Sjerpen met goud

De huwelijksceremonie in het stadhuis van Kadiköy duurt niet lang, in twintig minuten zijn Mert en Nilüfer getrouwd en staan ze klaar met sjerpen om hun hals waar gasten goud en geld op pinnen. Met een kleiner gezelschap gaan we naar een restaurant waar we aan lange tafels zitten met uitzicht op de brug die na de mislukte staatsgreep de 15 Juli Martelaarsbrug heet. We proosten met raki op het geluk van het paar, maar tafelgenoten vragen ook of het gemakkelijk is om in Nederland asiel aan te vragen want onder Erdoğan wordt het steeds moeilijker om als computerprogrammeur te werken.

Mijn eerste grensovergang laat langer op zich wachten dan gedacht, de bus van 09:00 naar Plovdiv in Bulgarije zit vol. In een hotellobby wacht ik drie uur op de volgende bus, een aardige jongen brengt af en toe thee.

De kasseien van de straten van de oude stad van Plovdiv zijn te groot om er een rolkoffer over te trekken. Hristo heeft me aanwijzingen gemaild, en Hostel Old Plovdiv, in een prachtig koopmanshuis uit 1868 met een schaduwrijke binnentuin, verdient terecht de naam boutique hostel. De kamers hebben hooguit vier comfortabele bedden en een schone badkamer, en je locker is de helft van een antieken linnenkast. Na de lange busrit uit Turkije is het heerlijk bijkomen met een fles ijskoud Kamenitza-bier.

Undergroundscene in Sofia

Het Romeinse theater van Plovdiv

Het Romeinse amfitheater in de oude stad werd in de tweede eeuw n.Chr. gebouwd. Plovdiv was toen al 6000 jaar bewoond, het is een van de oudste steden van Europa. Nog altijd worden er voorstellingen en concerten gegeven voor 7000 man.

In Pavaj, een restaurant in de uitgaanswijk Kapana, eet ik gevulde aubergine met Alex, een Griekse bankier die al jaren in Plovdiv woont. Na het eten wandelen we door het centrum waar inmiddels is begonnen is met de grote opknapbeurt in aanloop naar 2019 wanneer het Bulgaarse Plovdiv de Europese Hoofdstad van Cultuur zal zijn. De mengeling van architectuur is wonderbaarlijk, met het Romeinse stadion uit de 2e eeuw en de Dzhumaya moskee uit de 14e eeuw pal naast elkaar in het centrum, of een grand hotel van de vorige eeuwwisseling in de buurt het communistische postkantoor .

De eerste trein van de reis brengt me naar de hoofdstad Sofia met opnieuw een hostel waarvan je denkt ‘zo kan het ook’. In een stadsvilla waar ooit een generaal woonde, zijn nu de privékamers en slaapzalen van het Art Hostel. Er is een binnentuin en een happening kroeg waar gasten tips uitwisselen wat je moet zien in Sofia. Israëliërs vertellen over hun fietstocht vanuit Macedonië en Engelsen raken niet uitgepraat hoe goedkoop het bier is in Bulgarije. En ik vraag me af waarom Sofia zo onbekend blijft in Nederland. Een geschiedenis die 6000 jaar teruggaat wordt tijdens de Free Walk Tour in tien minuten uitgelegd. Kerk, synagoge en moskee staan naast elkaar in het centrum, architectuur is er van alle periodes en de undergroundscene is een levendige waar lokalen je graag op sleeptouw nemen naar de volgende kroeg of club. Bovendien is Sofia, twee keer zo groot als Amsterdam, een van de goedkoopste hoofdsteden van Europa.

Standbeelden in Skopje

Macedonië’s hoofdstad Skopje ligt op maar 228 kilometer van Sofia. In het busstation worden ook verre bestemmingen aangeboden als Hamburg, waarbij je je afvraagt hoe lang de reis duurt als Skopje al een rit van vijf uur is.

Skopje zorgt voor verrassingen. Lopend naar het centrum val ik van de ene verbazing in de andere. Werkelijk overal staan standbeelden opgesteld. In de Vardar-rivier liggen piratenschepen die hotels blijken te zijn, gloednieuwe ministeries zijn versierd met idiote beelden van Churchill of Atatürk en het Nationaal Museum voor Archeologie huist een neoklassiek gebouw dat op een Griekse tempel lijkt.    

Skopje begon in 2010 met het project Skopje 2014. Het doel is om meer toeristen naar de onbekende hoofdstad van Macedonië te trekken en om de glorieuze tijden van weleer te doen herleven. Maar met de Grieken hebben de Macedoniërs ruzie over de naam Macedonië omdat de Grieken vinden dat het aanspraak impliceert op Grieks grondgebied. Sleutelfiguur daarbij is Alexander de Grote, die de Grieken zien als een Helleense held. En dus heet een van de grootste standbeelden van Skopje (22 meter in hoogte) Ruiter op een Paard , terwijl het overduidelijk Alexander de Grote op zijn paard Bucephalus is.

Ruiter op een Paard

De stad werd in 1963 door een aardbeving getroffen die driekwart van de stad in puin legde. De wederopbouw werd geleid door Kenzo Tange, een Japanner met revolutionaire ideeën die alle ruimte kreeg om een moderne stad te creëren. Er werd veel gewerkt met gegoten beton en nog altijd bezoeken architectuurstudenten uit de hele wereld Skopje om de hoogtepunten als het treinstation, het postkantoor of de Sint-Clemens-kerk te zien.

Albanese schlagers

De Clintons zijn populair in Pristina. In de hoofdstad van Kosovo heeft Bill een boulevard die naar hem vernoemd is en een meer dan levensgroot standbeeld. Hillary moet het doen met een kledingzaak waar paspoppen weinig flatteuze japonnen dragen.

Vrijdagavond zitten de kroegen als Dit e Nat en Miqt stampvol. In Taverna Te Ibra in de Korrikustraat ziet het blauw van de rook. Mensen zitten dicht op elkaar aan tafels en delen gerechten, uit de boxen klinken Albanese schlagers. Ook op straat wordt stevig ingenomen met flesjes Korça-bier uit Albanië en meisjes zuipen en roken net zo hard mee. De nacht eindigt in fastfoodtent Aurora waar iedereen een laatste vette hap haalt voor het slapen gaan.

Bill Clinton staat meer dan levensgroot in Pristina
Kosovo’s Nationale Bibliotheek

De volgende dag bezoek ik Kosovo’s Nationale Bibliotheek. Op een heuvel staat het gebouw dat lijkt ingepakt in een doorzichtig metalen omhulsel, als een weduwe met rouwsluier op een begraafplaats. Binnen zitten studenten gebogen over boeken, de vele lichtkoepels laten het zonlicht binnen.

Ook bijzonder is het zeer communistisch ogende Paleis van Jeugd en Sport waar 7000 toeschouwers in kunnen. Het gebouw bestaat voornamelijk uit glas en beton en bij de trappen er naartoe staan de grote letters NEWBORN opgesteld om Kosovo’s zelf uitgeroepen onafhankelijkheid te markeren. Schoolkinderen maken er selfies.

Om een vriend te bezoeken die in het Servische Nova Varoš woont, neem ik eerst de bus naar Novi Pazar. De route gaat door Mitrovica waar de door de EU bewaakte brug over de Ibar, de Nieuwe Brug, de Albanezen en Serviërs uit elkaar moet houden. Omdat in Novi Pazar de volgende bus vijf uur op zich laat wachten, besluit ik te gaan liften. Het werkt zo goed dat ik al veel eerder dan verwacht aankom in Nova Varoš, een dorp in de bergen waar geskied kan worden en waar het op 1000 meter hoogte koud is.

Balkan bier

Het vervallen station van Prijepolje

De volgende ochtend vertrek ik bijtijds naar Montenegro en eindelijk kan ik weer een trein nemen. En wel een deel van het beroemde Belgrado Bar-traject, een van de mooiste treinreizen ter wereld. Hoe laat die precies vertrekt vanaf het vervallen station van Prijepolje is onbekend, dus wacht ik. En wacht ik. Als de trein eindelijk aankomt heb ik nog een uur met daglicht om uit het raam te staren, Podgorica bereiken we met ruim drie uur vertraging. Hotel Europa, pal naast het station, heeft nog een kamer en Miloš laat me vanuit zijn auto de beperkte hoogtepunten zien van de Montenegrijnse hoofdstad voor we in Culture Club Štrudla aan het Nikšićko-bier gaan, het beste van de Balkan.

Bron: Joost reisde in een maand tijd van Istanbul naar Amsterdam met een Interrail.

Tags:

  • Van jongs af met zijn neus in een atlas en gestimuleerd door kaarten sturende KLM-ers in zijn familie, zette Joost een carrière als purchasing manager bij een Japanse touroperator om in een schrijvend en fotograferend bestaan als reisjournalist. Met een rugzak naar gorilla's in Rwanda, liftend door Nicaragua of cruisend om Kaap Hoorn. Polyglot Joost bezocht al meer dan 100 landen maar kruipt als een Rupsje Nooitgenoeg over de wereldkaart.

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

You May Also Like

Grindelwald wintersport

Met een berggids naar Grindelwald

Er staan vier sporen, netjes naast elkaar. Mooie gelijke bochten, duidelijk neergezet met passie ...

Marseille

Een multiculturele havenstad ooit veroverd door de Grieken die het ‘Massilia’ doopten. De bakermat ...