Duiken op Curaçao. Curaçao is een prachtig eiland. Maar onder water is het wel even schrikken. Op sommige plaatsen is het koraalrif vrijwel helemaal verdwenen. Is er nog hoop voor het Curaçaose koraalrif?

Eind jaren 80, tijdens mijn biologiestage, maakte ik 150 duiken op Curaçaose koraalrif. Nu, dertig jaar later, ben ik teruggegaan voor een (duik)reünie met mijn oud-studiegenoten.

Duiken op Curacao

Op land zagen we dat het met een aantal dieren goed ging. En wat was er veel veranderd in drie decennia! Meer auto’s, mooiere auto’s en de bebouwing van hoofdstad Willemstad heeft zich uitgebreid naar de randen.

Waar je vroeger je voetzolen bezeerde aan het grove koraalpuin, zijn de stranden nu opgespoten met zand en beplant met kokospalmen. Een leuke toevoeging aan de toch al tropische sfeer. Zeker nu je er voor een schappelijk prijsje een strandstoel en een cocktail krijgt.

Pas op voor de groene leguaan

Als je een hapje op het strand bestelt, kijk dan wel even uit waar je het neerzet. Voor je het weet is een groene leguaan aan je luie-vakantiemaaltijd begonnen. Iets wat ondenkbaar was in de jaren tachtig, toen je deze grote reptielen met een lantaarntje moest zoeken op het eiland. Toen ook boden jongetjes met de katapult geschoten exemplaren te koop aan langs de kant van de weg, hun verse waar trots aan de staart omhooghoudend.

Veel zeeschildpadden en flamingo’s

Duiken op Curacao

Ook met de flamingo’s en zeeschildpadden lijkt het goed te gaan op Curaçao. Wie nu naar Saliña Sint Michiel gaat, een zoutmeertje aan de zuidkust van het eiland, zal algauw honderden roze vogels zien rondwaden.

Het ‘scoren’ van een zeeschildpad is tegenwoordig een makkie. Als je een beetje oplet, zie je er elke duik- of snorkelpartij wel één. Volkomen anders dan eind jaren tachtig, toen een zeeschildpad iets bijzonders was!

Achteruitgang van het koraalrif

Duiken op Curacao
Het koraalrif dertig jaar geleden.

Met het koraalrif gaat het helaas minder goed. Op plekken waar we vroeger vanaf de waterlijn heel voorzichtig te water moesten gaan met onze duikapparatuur om het koraal niet te beschadigen en geen wonden op te lopen, loop je nu over een kale, zandige bodem ongehinderd de Caribische Zee in. Hele stukken rijke koraaltuin zijn 30 jaar later veranderd in kale zandvlaktes.

Een derde van het afvalwater wordt gezuiverd

Mijn studiemaat Tim van den Brink runt nu al een kwart eeuw het ecologisch adviesbureau EcoVision op Curaçao. Helaas heeft hij een sombere boodschap. ,,Door klimaatveranderingen is koraalsterfte al een mondiaal probleem. Hier op Curaçao zorgen bouwactiviteiten voor kaalslag. Daardoor is regenwater dat naar zee stroomt veel troebeler dan vroeger. Koraal kan daar slecht tegen.”

Duiken op Curacao

,,Een andere factor is het afvalwater. Het Ministerie van VVRP heeft berekend dat circa eenderde van het afvalwater gezuiverd wordt. Het overige komt via beerputten in de bodem of rechtsreeks in zee terecht. Niet alleen komen er zo meer gifstoffen in de Caribische zee, het water wordt er ook voedselrijker door.”

Vooral algen profiteren hiervan, denkt Tim van den Brink. ,,En die algen blokkeren het zonlicht voor de koralen en kunnen ze overwoekeren.”

Opgespoten zandstranden zijn niet goed voor koraal

Dan hebben we ook nog het opspuiten van stranden met fijn zand. ,,Dat is natuurlijk prachtig voor de toeristen bij de hotels en resorts aan de kust, maar voor het koraal is het niet zo best. “

Duiken op Curacao

En dan hebben we het nog niet eens gehad over de orkanen die de Caribische Zee teisteren. ,,De laatste decennia lijkt de invloed op de zuidelijke eilanden veel groter te worden. De enorme golfslag die deze extreme stormen veroorzaken, heeft erg veel koraal beschadigd sinds ik op het eiland woon.”

Koraalherstel

Maar gelukkig is het niet allemaal kommer en kwel in de Curaçaose onderwaterwereld. Volgens Tim van den Brink is het Curaçaose rif – ondanks de bedreigingen – nog steeds een van de mooiste riffen van het Caribisch gebied. Ook doordat de problemen elders soms nog groter zijn.

Bovendien zijn er hoopgevende initiatieven. Zoals de koraalherstelprojecten van onderzoeksinstituut Carmabi en de Coral Restoration Foundation (CRF). Niet alleen probeert de CRF het draagvlak voor het behoud van het rif te verhogen – vooral bij de Antilliaanse jeugd – maar deze stichting probeert het koraalrif ook actief te herstellen.

Deze ‘restauratie’ vindt plaats door het uitzetten van de elandsgewei- en hertshoornkoralen, beide ondiep-watersoorten uit het Acropora-geslacht, die op nogal wat plekken verdwenen zijn.

Duiken op Curacao

,,Maar ook de regering draagt haar steentje bij”, vertelt Tim.  Zo ligt er een landsbesluit klaar voor de instelling van een beschermd onderwaterpark tussen Caracasbaai en Oostpunt, aan de zuidoostkant van het eiland. Dit besluit zou binnenkort in werking moeten treden.

,,Maar Lex, ook jij kunt wat doen voor het koraalrif hoor. Gebruik eens deze koraalvriendelijke zonnebrand, de crème die jij uit Nederland hebt meegenomen is giftig voor koraalpoliepen.”

Duiken op Curacao

Nooit geweten dat zoiets als een eenvoudige zonnebrandcrème het koraalrif kon beschadigen. En zo blijven we elke dag bijleren, ook als bioloog.

Hoe spaar ik het rif als duiker of snorkelaar?

• Raak niets aan onder water, niet alleen beter voor de koralen, maar ook voor jezelf, want sommige koralen kunnen gemeen branden (brandkoraal!) en er zijn veel soorten dieren met zeer giftige stekels!
• Volg een goede duikopleiding! Heel belangrijk, want wie niet goed kan ‘trimmen’ onder water, wat duikjargon is voor ‘gewichtloos zweven’, zal onherroepelijk de bodem raken en hele stukken koraal kapottrappen. De schade aangericht door slechte duikers is enorm!
• Gebruik rifvriendelijke zonnecrème.
• Neem niets mee, laat niet achter.
• Wees een ambassadeur voor het rif, vertel hoe bijzonder het is. Toerisme kan ook een reden zijn om koraalriffen beter te beschermen.

  • Is fulltime reisjournalist-fotograaf voor outdoorbladen en reisorganisaties, begeleidt fotoreizen en geeft lezingen. Van huis uit bioloog. Woonde twee jaar in de outback van Namibië waar hij een safari camp opbouwde aan de Fish River Canyon.

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

You May Also Like

Namibie Roadtrip

Lezersverhaal: roadtrip door Namibië

NextDestination.nl plaatst soms ook lezersverhalen. Jurjen & Nathanja maakten een droomreis naar Namibië en ...