Charleroi

Halverwege de facelift

Toen in 2008 de lezers van de Volkskrant Charleroi verkozen tot de lelijkste stad ter wereld, krabten de Carolo’s, zoals de inwoners van de stad heten, zich eens achter hun oren. Dat Charleroi geen Parijs is wisten ze zelf ook wel, maar dat ze de lelijkste stad van de hele wereld zouden zijn, werd als een schandalige belediging ervaren. In 2012 trad de socialist Paul Magnette aan als de nieuwe bourgmestre, een post die hij nog altijd bekleedt. De oud-minister en oud-hoogleraar Europese studies kan geen gebrek aan ambitie worden verweten. Hij initieerde grootse projecten en wist omvangrijke subsidies uit Brussel te regelen om Charleroi, de stad met hoge werkloosheids –en misdaadcijfers uit het slop te trekken. Tijd voor een bezoek aan de stad die dit jaar haar 350-jarig bestaan viert.

CharleroiIMG_0002CharleroiIMG_0016CharleroiIMG_0019CharleroiIMG_0028

Rive Gauche

Loop het station Charleroi-Sud uit en je ziet dat je bent aangekomen in een stad die een grote transformatie doormaakt. Steek de rivier de Sambre over via de Pont Baudouin, met de beelden van een mijnwerker en een metaalarbeider van Constantin Meunier, en je belandt in het centrum van Charleroi, dat wil zeggen van de Ville Basse, de benedenstad. Waar nu het grote Rive Gauche-project in volle gang is en waar bulldozers en hijskranen de straten blokkeren. Maar kijk beter en je ziet muurschilderingen van mannen met bolhoeden van Sozyone Gonzalez die hele zijkanten van panden van drie verdiepingen beslaan. Het zijn overblijfselen van het kunstproject Asphalte#1 waarmee het museum BPS22 vanaf 2010 met biënnales de stad opvrolijkt.

De overdekte Passage de la Bourse in belle-époque-stijl wordt nu opgeknapt, maar de heerlijke tweedehands boekenzaak Fafouille van Etienne en Regine blijft nog altijd geopend voor wie op zoek is naar klassieke Franse pockets of bijzondere stripboeken.

CharleroiIMG_0040CharleroiIMG_0051CharleroiIMG_0064CharleroiIMG_0067

Pop-up

De Sint-Antonius van Paduakerk uit 1828, met prachtige schilderijen van François-Joseph Navez en Jean-François Portaels, is een neoklassieke kerk, met een door de Minervatempel in Athene geïnspireerde façade. Binnen is het er net zo chaotisch als het huidige centrum van de Charleroi; stoelen staan schots en scheef en het altaar gaat verscholen achter spaanplaten van geperst hout. Een grondige renovatie zou de kerk goed doen.

In Pop & C, de eerste pop-up store van Charleroi, hebben jongeren het initiatief in eigen hand genomen om het centrum nieuw leven in te blazen. Hoe doe je dat, buiten de gebaande paden van het stadhuis en het Office du Tourisme om? Je gaat aan de slag met een logo, een C met erboven iets wat op een kroon lijkt (Charleroi is vernoemd naar Koning Karel II) of op drie terrils, de afvalbergen die Charleroi omringen. Dat zet je op T-shirts en je speelt met het imago van Le Pays Noir, het zwarte land zoals de regio wordt genoemd, verwijzend naar het mijnwerkersverleden. Verantwoord gebrouwen bier bottel je in fraaie zwarte flesjes, je verkoopt meubelen en juwelen van jong lokaal talent en je geeft zwart-wit ansichtkaarten met foto’s van zware industriefabrieken weg om zo wellicht weer nieuwe bezoekers te lokken.

CharleroiIMG_0089CharleroiIMG_0096CharleroiIMG_0107CharleroiIMG_0109

La Quille

In dezelfde rue de Marcinelle zit ook La Quille, een café zoals je ze enkel in België vindt. Aan het einde van de middag schuift iedereen er aan die wel toe is aan een borrel. In de hoek zit Susanne, een dame op leeftijd die in haar jonge dagen beslist menig mannenhart op hol zal hebben gebracht. De zelfverklaarde doyenne van la Quille komt sinds achttien jaar dagelijks in de kroeg. Ze is verrukt te horen dat ik altijd al zelf eens een bezoek aan Charleroi wilde brengen en dat ik blij ben er nu te zijn. “Wat kan ik u aanbieden?” vraagt ze en ik volg haar voorbeeld en bestel une chope, een vaasje Stella Artois-bier. Naast ons zit Alberto Gérard met een opengeklapte laptop. De man, die net als zoveel andere Carolo’s Italiaans bloed door zijn aderen heeft stromen, zoekt op YouTube naar verzoeknummers van de andere gasten van het café. Michel Delpech komt voorbij, Alain Delon en Dalida en ook landgenoot Dave met “Du coté de chez Swann”. Het bier stroomt rijkelijk en de zon is al lang onder als ik de kroeg weer verlaat.

CharleroiIMG_0142CharleroiIMG_0144CharleroiIMG_0146CharleroiIMG_0150

Panorama

De volgende ochtend begin ik in de bovenstad, de Haute Ville de Charleroi. In 1666 gesticht door de Spanjaarden die de stad vernoemden naar Koning Karel II. In het stadhuis aan het Place Charles II, dat alleen al vanwege het interieur in art-decostijl een bezoek verdient, laat een maquette goed zien hoe Charleroi als stervormige vesting is gebouwd. Het belfort, een toren van 70 meter waarmee de macht van de stad werd getoond, kan beklommen worden om bovenin te genieten van een 360 graden-uitzicht. Dan ook is goed te zien hoe onwerkelijk dicht de zware industrie geplakt is tegen het centrum van Charleroi. De fabrieken van Thy Marcinelle staan op nog geen vijf minuten lopen van het station Charleroi-Sud, pal aan de Sambre-rivier zodat het staal en de kolen snel vervoerd konden worden.

Nu is daar een wandel –en fietspad langs de rivier. De muurschilderingen zijn van enorme omvang en terug fietsend over de Route de Mons zie ik prachtige sepia schilderingen van stoere mijnwerkers op de bakstenen muren van een fabriek. De schoorstenen pal erachter maken het plaatje compleet.

CharleroiIMG_0152CharleroiIMG_0158CharleroiIMG_0161CharleroiIMG_0162CharleroiIMG_0185

Bisous

Voor een laatste blik op de stad beklim ik de Terril des Piges. Een steile klim over een pad dat dwars door bosjes en bomen voert. Verliefden en verslaafden gebruiken het bos dat ontstaan is op de afvalberg om meer privacy te hebben, maar eenmaal op het hoogste punt is het rondom uitzicht fenomenaal. Centraal Charleroi, dat omgeven is door de Ring, een snelweg als een achtbaan waar auto’s en vrachtwagens overheen scheuren, ligt pal achter het Charleroi Expo, waar de Amerikaanse kunstenaar Steve Powers met enorme letters Bisous M’Chou op heeft geschilderd. In het westen reiken de fabrieken tot aan de horizon en in de arbeiderswijk Dampremy krullen straten vol kleine huizen langs groene veldjes.

Ik heb genoten van mijn eerste bezoek. Charleroi heeft me gecharmeerd met haar hartelijke en gastvrije Carolo´s en de stad is zo ontzettend anders dan waar je normaal aan denkt bij een weekendje weg dat ik zelfs genoot van het heuvel op fietsen, met grijs weer, zonder kaart en door troosteloze arbeiderswijken. Om uit te komen in Jumet, een noordelijke voorstad waar een vriendelijk meisje me beleefd uitlegde hoe terug te keren in het centrum.

Interessante initiatieven

Charleroi dat het lot in eigen handen nam en met verschillende initiatieven, zoals de Boucle Noire wandelingen langs het industrieel erfgoed (www.cheminsdesterrils.be), de pop-up store Pop & C in het centrum met producten van lokaal talent of de urban safari’s van Nicolas Buissart (www.charleroiadventure.com) die Charleroi laat zien van haar meest onverwachte kanten. Nu de stad halverwege haar facelift is, laat een bezoek je zien hoe Charleroi was en hoe het gaat worden.

Meer informatie

www.paysdecharleroi.be www.charleroi.be

Bron:

Joost bezocht Charleroi op uitnodiging van Wallonie Bruxelles Tourisme

Tags:

  • Van jongs af met zijn neus in een atlas en gestimuleerd door kaarten sturende KLM-ers in zijn familie, zette Joost een carrière als purchasing manager bij een Japanse touroperator om in een schrijvend en fotograferend bestaan als reisjournalist. Met een rugzak naar gorilla's in Rwanda, liftend door Nicaragua of cruisend om Kaap Hoorn. Polyglot Joost bezocht al meer dan 100 landen maar kruipt als een Rupsje Nooitgenoeg over de wereldkaart.

  • Show Comments

Your email address will not be published. Required fields are marked *

comment *

  • name *

  • email *

  • website *

You May Also Like

Tel Aviv

Driehonderd dagen zon per jaar, wolkenkrabbers waar hippe wijken tussen liggen, Bauhaus-architectuur uit de ...

Bali & de Gili’s

Bali. Alleen al bij de gedachte aan dit eiland, verschijnt er een glimlach op ...